# Vulgraad kabelgoot berekenen: formule, tabel en marge

URL: https://strutconfigurator-site.pages.dev/kennisbank/vulgraad-kabelgoot-berekenen/
Onderwerp: Kabelgoot · Auteur: Ismail Yeşilay · Laatst bijgewerkt: 2026-11-19

> De vulgraad van een kabelgoot is de som van de kabeldoorsneden gedeeld door de doorsnede van de goot. Reken per kabel met π/4 × d², tel alles op en deel door breedte × hoogte, of door de nuttige doorsnede van de fabrikant. Houd als vuistregel 40% aan bij oplevering en blijf onder 60%.

De vulgraad van een kabelgoot bepaalt of je tracé over vijf jaar nog uitbreidbaar is. Te krap en elke nieuwe kabel wordt een gevecht. Te ruim en je hangt meer staal op dan nodig. De vulgraad kabelgoot rekenen is gelukkig eenvoudig: kabeldoorsneden optellen en delen door de gootdoorsnede. Hieronder de formule, de doorsneden van gangbare kabels, een tabel per gootmaat en de valkuilen.

## Wat is de vulgraad van een kabelgoot?

De vulgraad is het deel van de gootdoorsnede dat door kabels wordt ingenomen, in procenten:

**vulgraad = Σ (aantal × π/4 × d²) ÷ (breedte × hoogte) × 100%**

Daarin is d de buitendiameter van de kabel in mm. Breedte en hoogte zijn de binnenmaten van de goot. Geeft de fabrikant een nuttige doorsnede op, reken dan daarmee.

## Hoe bereken je de vulgraad stap voor stap?

1. **Maak een kabellijst** per goot: type en aantal.
2. **Zoek de buitendiameter** op in de datasheet van elke kabel.
3. **Reken de doorsnede per kabel** uit met π/4 × d².
4. **Tel op** over alle kabels in de goot.
5. **Deel door de gootdoorsnede** en vermenigvuldig met 100%.

Gangbare kabels met hun doorsnede:

| Kabel | Diameter | π/4 × d² | d² (ruim) |
|---|---:|---:|---:|
| Cat6A U/FTP | 7,5 mm | 44,2 mm² | 56,3 mm² |
| Cat6A S/FTP | 8,0 mm | 50,3 mm² | 64,0 mm² |
| OM4-patchkabel | 2,0 mm | 3,1 mm² | 4,0 mm² |
| MPO-12-trunk (OM4 of OS2) | 6,0 mm | 28,3 mm² | 36,0 mm² |
| Voeding 3G2,5 | 10,5 mm | 86,6 mm² | 110,3 mm² |
| Voeding 5G6 | 16,0 mm | 201,1 mm² | 256,0 mm² |
| Voeding 5G16 | 22,0 mm | 380,1 mm² | 484,0 mm² |

*Diameters: vuistregel, indicatief (typische datasheetwaarden). Dezelfde waarden gebruikt de configurator. De datasheet van de gekozen kabel is leidend.*

**Rekenvoorbeeld.** Een draadgoot van 300×60 mm met 96 Cat6A U/FTP-kabels en 24 MPO-12-trunks:

- Cat6A: 96 × 44,2 = 4.241 mm²
- Trunks: 24 × 28,3 = 679 mm²
- Samen: 4.920 mm²
- Goot: 300 × 60 = 18.000 mm²
- Vulgraad: 4.920 ÷ 18.000 = **27%**

Reken je ruim met d² per kabel, dan kom je op 6.264 mm² en 35%. In beide gevallen zit je onder de 40%.

Doe dit per goot en per vak, en werk het bij als de kabellijst verandert. Een vulgraad die alleen bij het ontwerp klopt, zegt weinig over de goot na drie jaar gebruik.

## Welke vulgraad is acceptabel?

In de praktijk werken ontwerpers met drie zones. Kijk daarnaast of het bestek of de opdrachtgever een eigen grens voorschrijft.

| Vulgraad | Status | Betekenis |
|---:|---|---|
| tot 40% | Ok | Ruimte voor uitbreiding, kabels liggen los |
| 40–60% | Vol | Bijleggen kan nog, met moeite |
| boven 60% | Over | Intrekken wordt lastig, warmte en gewicht lopen op |

*Vuistregel, indicatief. De configurator gebruikt dezelfde grenzen.*

Bij voedingskabels speelt nog iets mee. Kabels die dicht op elkaar liggen, raken hun warmte slechter kwijt. De stroombelastbaarheid van gebundelde kabels gaat dan omlaag. De reductiefactoren daarvoor staan in NEN 1010, de Nederlandse uitwerking van IEC 60364 [1][2]. Bij een goot vol voeding bepaalt die warmte vaak eerder de grens dan de ruimte.

## Hoe groot moet een kabelgoot zijn?

Draai de rekensom om: deel de totale kabeldoorsnede door 40% en kies de eerstvolgende gootmaat. Deze tabel geeft het aantal kabels van één soort per maat, bij 40% vulgraad op breedte × hoogte:

| Goot (B×H) | Doorsnede | 40% | Cat6A U/FTP | MPO-12-trunk | 5G6 |
|---|---:|---:|---:|---:|---:|
| 100×60 mm | 6.000 mm² | 2.400 mm² | 54 | 84 | 11 |
| 200×60 mm | 12.000 mm² | 4.800 mm² | 108 | 169 | 23 |
| 300×60 mm | 18.000 mm² | 7.200 mm² | 162 | 254 | 35 |
| 400×60 mm | 24.000 mm² | 9.600 mm² | 217 | 339 | 47 |
| 300×100 mm | 30.000 mm² | 12.000 mm² | 271 | 424 | 59 |
| 600×100 mm | 60.000 mm² | 24.000 mm² | 543 | 848 | 119 |

*Berekend met de diameters hierboven (vuistregel, indicatief).*

Kies bij twijfel liever de hogere goot dan de bredere. Een goot van 300×100 mm biedt meer ruimte dan een van 400×60 mm en neemt minder breedte in onder het plafond.

## Telt een draadgoot anders dan een kabelgoot?

Ja. Fabrikanten geven voor draadgoot een nuttige doorsnede op die kleiner is dan breedte × hoogte. Voor een draadgoot van 100×600 mm is dat 53.076 mm², tegen 60.000 mm² op breedte × hoogte: 88% [3]. Op die draadgoot passen bij 40% dus ongeveer 480 Cat6A-kabels in plaats van 543.

Bij een kabelladder reken je met de binnenhoogte van de zijligger. Voedingskabels op een ladder leg je vaak in één laag, en dan telt de breedte meer dan de doorsnede.

## Welke fouten zie je vaak bij de vulgraad?

- **Rekenen met de nominale maat.** De binnenmaat van een goot is kleiner dan de nominale maat, zeker bij dikke plaat. Neem de binnenmaat of de nuttige doorsnede van de fabrikant.
- **Rekenen met de aderdoorsnede.** Bij een kabel 5G6 reken je met de buitendiameter van de hele kabel. De 6 mm² is de doorsnede van één ader.
- **Het schot vergeten.** Een scheidingsschot verdeelt de goot in twee vakken. Reken de vulgraad per vak.
- **Uitbreiding niet meegeteld.** Neem de kabels mee die al gepland zijn voor de volgende fase.
- **Doorgaan boven 60%.** Kies dan een grotere goot of verdeel de kabels over twee lagen (vuistregel, indicatief).

## Waar let je op naast de vulgraad?

- **Gewicht.** Een volle goot is zwaar. 480 Cat6A-kabels wegen ±29 kg per meter (vuistregel, indicatief). Dat bepaalt de steunafstand, zie [kabelgoot ophangen](https://strutconfigurator-site.pages.dev/kennisbank/kabelgoot-ophangen/).
- **Scheiding.** Liggen voeding en data in dezelfde goot, dan heb je een scheidingsschot nodig, zie [scheiding van sterkstroom en zwakstroom](https://strutconfigurator-site.pages.dev/kennisbank/scheiding-sterkstroom-zwakstroom/).
- **PoE-bundels.** Datakabels die stroom voeren (PoE) warmen in grote bundels op. ISO/IEC TS 29125 behandelt dat effect [4]. Houd bundels daarom klein.
- **Buigradius.** Een volle goot laat minder ruimte voor ruime bochten bij afdalingen.

In de configurator zet je de kabels per goot in de stap Kabels. Je ziet direct de vulgraad met de status ok, vol of over.

## Waar komen deze cijfers vandaan?

1. NEN 1010, *Elektrische installaties voor laagspanning*.
2. IEC 60364-5-52, *Low-voltage electrical installations, part 5-52: selection and erection of electrical equipment, wiring systems*.
3. Eurostrut, productpagina draadgoot 100×600 HDG: nuttige doorsnede 53.076 mm². Geraadpleegd 19-11-2026. https://eurostrut.com/rejiband-draadgoot-100x600-hdg/60233600
4. ISO/IEC TS 29125, *Information technology: telecommunications cabling requirements for remote powering of terminal equipment*.
5. Kabeldiameters en -gewichten: typische datasheetwaarden (vuistregel, indicatief). De datasheet van de gekozen kabel is leidend.

## Veelgestelde vragen

**Hoe bereken je de vulgraad van een kabelgoot?**

Tel de doorsnede van alle kabels op (π/4 × diameter² per kabel) en deel door de doorsnede van de goot. Voorbeeld: 96 Cat6A-kabels van 7,5 mm en 24 glasvezeltrunks van 6 mm in een goot van 300×60 mm geven 27% vulgraad (diameters indicatief).

**Welke vulgraad is toegestaan in een kabelgoot?**

Gangbaar is 40% bij oplevering, zodat er ruimte blijft voor uitbreiding, en maximaal 60% (vuistregel, indicatief). Kijk ook of het bestek een eigen grens voorschrijft. Bij voedingskabels kan de warmte eerder de grens bepalen.

**Hoeveel Cat6A-kabels passen in een kabelgoot van 300×60 mm?**

Bij 40% vulgraad ongeveer 162 Cat6A U/FTP-kabels van 7,5 mm. Dat volgt uit 18.000 mm² goot × 40% = 7.200 mm², gedeeld door 44,2 mm² per kabel. De diameter is indicatief; neem die van de datasheet.

**Waarom reken je met minder dan 100% vulgraad?**

Ronde kabels laten altijd lucht tussen elkaar, kabels liggen nooit perfect gestapeld en je wilt later kabels kunnen bijleggen. Voedingskabels hebben daarnaast ruimte nodig om hun warmte kwijt te raken.

## Configureer het zelf

https://strutconfigurator-app.pages.dev/?lang=nl&systeem=kabels

---

Bron: https://strutconfigurator-site.pages.dev/kennisbank/vulgraad-kabelgoot-berekenen/ · Laatst bijgewerkt: 2026-11-19 · Belastingen indicatief; de fabrikant bevestigt.
Strutconfigurator is onderdeel van NEXTRIQ (Rotterdam).
